Durf te spelen
Met waarschuwingen als “denk om de buren! Ze zullen wel zeggen! Doe normaal dan doe je al gek genoeg!” zijn we vaak opgevoed.
Met als gevolg dat de meeste van onze tuinen nog maar bitter weinig vertellen over het bijzondere, het eigene dat we in huis hebben. Doe maar normaal! Maar wat is dat eigenlijk normaal?
In een ekowijk, waar alle buren gezamenlijk kozen voor meer natuur in hun tuinen, bleek er ineens veel meer speelruimte te zijn voor allerlei eigen natuurlijke bouwsels. De mensen speelden met hoogte verschillen in hun stadstuinen. Er verschenen overal stapelmuurtjes en in plaats van schuttingen kwamen er allerlei andere creatieve tuinscheidingen en overgangen tussen tuinen. Door de veiligheid van de groep met de zelfde ecologische doelstelling was er heel veel speelruimte. De bewoners van deze wijk durfden te spelen.
Wat is het spel in de tuin vaak niet verworden tot een speelwerktuig voor de kinderen? Zoals een schommel en een glijbaan? Of een speelhuisje van de Gamma of wellicht voor mannen het in elkaar zetten van de betonelementen van het tuincentrum?
Niet echt opwindend vind ik. In ieder geval ben ik er erg snel op uitgekeken.
Ik persoonlijk speel in een tuin liever met de natuur.
De elementen.
Liefst speel ik met water en de koude vormen van water: ijs en sneeuw. Ik modder, speel met zand en speel ook graag met vuur. Ik maak allerlei bouwsels, liefst met oude verweerde stenen, grillige stronken en takken met allerlei mossen. Ik speel graag met de lucht, de geuren van bloemen en hang dingen op die door de wind bewogen worden of geluid maken.
Ik gebruik daarbij graag al mijn zintuigen
Dus niet alleen maar mijn ogen. Ik wil bij mijn spel ook de planten voelen, geluiden horen, de geur van aarde ruiken. Ik wil nevels voelen op mijn huid. Bessen proeven. Kruiden plukken en de smaak van wilde groentes proberen.
Ik geniet, liefst samen met mijn kleinzoon van anderhalf, van alles wat er in een tuin door het jaar heen te snoepen valt. Want als ik met hem in de tuin ben. Merk ik dat we ons weer laten verrassen door de wind, een bezige spin of een simpele braam of druif.
Immers als de tuin niet dicht gelegd is met beton, en er ruimte is voor planten en dieren, zal de natuur je ook regelmatig kunnen verrassen. Je bent immers zelf een stukje natuur en wat is fijner dan dagelijks contact te voelen met de rest van de natuur?
Ben ik abnormaal als ik het fijn vind om regelmatig een hut te bouwen? Een hut in een ouwe boom of een hut die meegroeit, van wilgentenen. Of als ik een beschut plekkie maak bij de vijver onder een oude struik?
Ook een vijver bouwen is een creatief en boeiend spel. Waar heel veel mensen, vooral mannen, zich volledig in kunnen verliezen. En dat kunnen hele dure projecten zijn met kooikarpers en moeilijke filters. Maar mij boeit veel meer een natuurvijver met kikkers, salamanders en libellenlarven. Met modder en een mooie plek om met mijn voeten in de vijver te zitten. Onderwater stapel ik stenen waarin allerlei dieren zich kunnen verschuilen want onder water is het het zelfde als boven water: hoe meer nisjes en schuilplekjes hoe meer wilde dieren als egels, salamanders, kikkers en wellicht ook hagedissen en hazelwormen zullen ons verrassen.
Ik wil hangen tussen de bomen in een hangmat. Of op mijn rug liggen op een vlonder om de wolken en de sterren te bewonderen. Ik speel dan in gedachten.
Natuurlijk heb ik in mijn tuin een plaatsje om te darten en zou ik meer ruimte willen hebben voor een potje jeu de boules. Maar dat kan ik ook in een naburig park.
Prachtig toch die mensen die zich uitleven in hun hobby van rotsplanten. En in staat zijn, als spel, een stuk Alpen na te bouwen. Je ziet soms in de stad tuinen vol windmolentjes en kabouters. Allemaal Madurodammetjes. Sommige zelfs met treinen. Want zeg nou zelf het is toch veel mooier om zo’n modelspoorbaan buiten te hebben dan op zolder?
De laatste tijd ontmoet ik steeds meer mensen die zich verslingeren aan het mozaïeken. Priechelen met gekleurde stukjes steen of kapotgeslagen serviesgoed. Ik heb zelf in mijn tuin gespeeld met flesjes en potjes in de bestrating en met grindsteentjes glasdruppels en knikkers op een oude voederbak. Met zo’n spel doe je niemand kwaad.
Minder dan bij voorbeeld mijn buurman die onrustig blad moet blazen op zo’n rustige nazomerdag. Dan denk ik “Man gaat toch mozaïeken! Denk aan je buren!”
Laatst was ik heerlijk in mijn element toen ik met een stuk zelf gedolven klei een beeldje boetseerde in mijn tuin. Ik heb het buiten laten staan omdat ik binnen nauwelijks meer plek heb. Nu verweert mijn creatie in regen en wind en keert het beeldje van klei terug naar de aarde. Mooi toch? Het ging mij immers om het spel?
Die tijdelijkheid is boeiend om mee te spelen. Zandkastelen en zandfiguren in de zandbak, lemen beelden of figuren van gevlochten takken mos en stro. Creaties van stukken hout die langzaam vermolmen en waar paddestoelen op groeien of aller beestjes in te ontdekken zijn.
Een donkere schuurmuur kan je best eens beschilderen met een mooie kleipap of met verschillende kleuren grond uit eigen bodem. Als de schildering niet bevalt, was je de muurschildering er immers zo weer vanaf. Maar misschien is het ook leuk om met je kinderen eens een mooie krijttekening op de muur te maken?
Tja als je muur hoog genoeg is kan je er natuurlijk ook een klimmuur van maken of wellicht alletwee?
Maar het meest wordt er toch wel in de tuin gespeeld met planten. De uitdaging van de mooie border, de mooie kleurencombinaties het ritme en spel van blad en bloemvormen. Ik kies dan graag voor wilde bloemen die mij kunnen verassen door op hele andere plekken op te duiken dan waar ik ze neergezet heb. Maar wilde bloemen, hebben meestal ook veel nectar en geuren waardoor allerlei vlinders, bijen en zweefvliegen in mijn tuin komen spelen.
Ik begin het spel door planten neer te zetten en de natuur speelt zelf verder.
Ik zou het leuk vinden als lezers mij over hun spel in de tuin meer zouden willen schrijven en mij wellicht een foto kunnen sturen. Want ook al vinden de buren het maar raar. Als we spelen in de tuin komen we vaak tot ontdekkingen die we graag met andere delen. Want spelen is aanstekelijk. Dus pas op.
Hans Carlier (carlier@daxis.nl)
De Tuinliefhebber 2007
