http://www.wildeweeldewereld.nl

Leven met de maan.

Door Hans Carlier, Zutphen

Toen ik in de tachtigerjaren met Andesboeren van Ecuador mocht werken aan de verbetering van de voedselproductie, heb ik met hen onderzoek gedaan naar hun leven met de maan.

Net als elders op de wereld kijken deze mensen naar de stand van de maan bij de planning van hun activiteiten. Wij kennen in Nederland ook de Kosmos Agenda als gids voor de optimale zaai, plant en oogstdagen in relatie tot de geweldige aantrekkingskracht van de maan. Maar in Ecuador hoorde ik dat veel meer dingen in het leven beter gaan als we de moeite nemen tijdig naar de maan te kijken.

Gesprekken met 25 bergbewoners leidde tot een rijkdom aan ervaringen die we uiteindelijk verwerkt hebben in een kalender met als titel: “De kennis van het volk is de macht van het volk”. Want helaas gaat er bij de modernisatie van de wereld heel veel volkskennis verloren, juist die kennis die nodig is voor het overleven met de natuur.

Het is daar in de bergen algemeen bekend dat je de grond niet moet bewerken, niet moet zaaien, niet kan wieden en dat je beter ook niet kan oogsten met nieuwe maan en gedurende de eerste 7 dagen daarna. In die tijd gezaaide maïs, aardappelen, bonen en granen groeien geweldig maar produceren weinig knollen en zaden. Kool gezaaid en geplant bij nieuwe maan groeit maar door zonder een echte kool te vormen. Die planten zijn week en extra gevoelig voor ziekten en plagen. Grond die in die tijd bewerkt wordt, trekt meer bodemplagen aan.

Zo ook de oogst, bij nieuwe maan binnen gehaald, heeft meer last van insecten en schimmels.

De nieuwe maan is wel bijzonder geschikt voor de behandeling van het vee en volk tegen wormen, want die zijn dan extra actief.

En de dieren castreer je liefst 2 dagen voor of 2 dagen na de nieuwe maan om infecties te voorkomen.

Schapen worden bij voorkeur geschoren in het tweede maan kwartier want dan groeit de wol

sterk en strak. In tegen stelling tot het scheren bij en na volle maan die langzaam groeit en erg krullerig wordt.

Bomen moet je volgens de Andesbewoners nooit vellen met nieuwe maan want dan zit het hout zo vol met houtworm. Dat geldt ook voor bamboe en lianen die ze gebruiken voor het dak van hun lemen huizen. Daarbij de aantekening dat s’middags het hout sterker is omdat dan het sap zich in de wortels terugtrekt.

Om bomen te krijgen met een mooie rechte stam van sterk hout adviseert men daar om pas te planten 7 dagen na nieuwe maan tot de dag dat de maan vol is.

Je haren moet je niet knippen in de nieuwe maan periode en ook niet met volle maan. “je krijgt het mes niet in de baard!”. Nagels die je knipt na de nieuwe maan periode blijven sterk en mooi.

En ten slotte: wollen en katoenen kleren was je ook niet in die nieuwe maan periode om ze mooi en sterk te houden aldus de boeren en boerinnen in de buurt van Cuenca in Ecuador.

Kosmos Agenda 2011: www.hesperia.nl

Door Hans Carlier

In 1919 werd de bond van Volkstuinders opgericht en in 1928 ontstond de AVVN (algemeen verbond van volkstuinders verenigingen).
In de oorlogstijd en de crisisjaren was de volkstuin voor vele gezinnen een noodzaak om rond te kunnen komen.
Toen de mensen het economisch beter kregen kwam de nadruk van het tuinieren meer op recreatief vlak te liggen, en tegenwoordig zien we dan ook dat op veel tuintjes geen groenten maar sierbloemen gekweekt worden.
De laatste jaren ziet men een toename van allochtonen op de tuinen, die op de tuintjes vooral exotische gewassen kweken.

Een stukje geschiedenis van het Nederlandse volks-tuinieren. Vooral de laatste dagen komt bij mij regelmatig de vraag op. En nu? Wat gaat er de komende tijd gebeuren?

Stappen we met zijn allen af op een mondiale crisis? Ach nee, zeggen mensen om mij heen. We zijn toch verzekerd! We hebben toch wat spaargeld op de bank! We wonen toch op het rijke en machtigste deel van de wereld! Die crisisjaren van toen komen niet terug! Stel je voor dat we onze volkstuin zó zouden moeten inrichten dat we daar echt van zouden moeten overleven! Doe niet paniekerig! Je moet vertrouwen! En toch….

Ik heb ongeveer 15 jaar in de zogenaamde ontwikkelingslanden mogen werken en wonen en dan maak je mee wat overleven in crisistijden werkelijk inhoudt. In de grote steden als Lima en Kathmandu was het leven voor velen zoals we dat hier in het rijke westen kennen. Maar kom je in de berggebieden dan zag het leven er vaak uit als de middeleeuwen of de crisisjaren hier in Nederland. Vandaar dat ik kon zeggen dat ik reisde in ruimte en in tijd.

Dus dat wij het met zijn allen nu goed hebben en dat we zekerheid van overleven hebben geldt maar voor een klein deel van de huidige wereld bevolking. En zijn onze zekerheden nu zo geweldig? Dat vraag ik, en waarschijnlijk velen met mij, zich ook af bij het nieuws over het omvallen van de banken en de dreiging van een wereldwijde kapitaalscrisis.

Van Doemdenken naar Doendenken.

Maar zoals men wel zegt: het begrip crisis staat voor idealisten en positivisten in verbinding met “nieuwe uitdagingen”. Dus laten we het daar maar op houden.

Maar dan zegt de “realist” in mij: Maar ho eens, heb je niets geleerd in de arme landen? Wat doen mensen zonder verzekering- en bankwezen? Juist, ze creëren hun eigen zekerheden en ze bekommeren zich meer om hun familie vrienden en buren, want die vormen samen het vangnet voor als ze het alleen niet kunnen klaren.

In het boek ‘Het lot van moeder aarde: indiaanse voorspellingen voor het komend millennium’, vertaling van ‘Black dawn, bright day’ schrijft de Noord Amerikaanse Wabun Wind dat we niet moeten vertrouwen op systemen waar we de macht over hebben verloren. Maar dat we ook met de moderne technologie weer echte zekerheden moeten creëren.

Vooral als het gaat om eerste levens behoeftes.

Zijn we niet met zijn allen veel te afhankelijk geworden van elektriciteit en computers? Wat gebeurt er bij een stroomstoring? Zitten we dan in de kou omdat de verwarmingsketel het niet meer doet? Of hebben we een alternatief, in de vorm van een petroleum kachel of een houtkachel? Als er geen elektrisch licht meer is zitten we dan gezellig bij wat kaarsjes of hebben we nog alternatieven in de vorm van een Petroleum gaslamp “Petromax” zo eentje met een kousje die je op moet pompen. Zon lamp hadden we in Peru en Ecuador, die lampen geven naast licht nog heel wat extra warmte.

Sommigen van ons hebben wel zonnepanelen op hun dak maar leveren braaf aan het net. Maar hebben we ook een batterij accu’s om stroom voor eigen gebruik op te slaan?

Kunnen we het warme water van onze zonneboiler ook gebruiken als er geen elektriciteit is?

Hebben we überhaupt wel drinkwater als het water, dat van weet niet waar moet komen, niet meer rond gepompt kan worden omdat de stroom of de computer gestoord is?

Kunnen we met de pomp op de tuin aan schoon drinkwater komen? Of verzekeren wij ons door het aanschaffen van een goed modern filter waarin we desnoods regenwater kunnen zuiveren?

Hebben we wat te eten als de supermarkt dicht gaat omdat door stroomuitval dat soort winkels niet meer kunnen werken?

Technologie van de vrijheid

Hoever moet je gaan? Dat is een keus die je zelf kunt maken uiteraard. Vrijheid dat hebben we om eigen keuzes te maken. Maar voelen wij ons vrijer en veiliger met een verzekering bij de bank? Of voelt het in deze tijd toch beter als we ons in leven kunnen houden met eigen geteelde groenten, vruchten, kruiden en wilde planten. Dat doen al die mensen in arme landen.

Die mensen zijn in staat te overleven, ook als de weg door een lawine versperd wordt of als stroom of water sistemen het weer eens begeven.

Daarom vraag ik mij na al die jaren af wat is vrijheid en veiligheid die we hier hebben? Zijn we met zijn allen niet erg afhankelijk geworden van de moderne technologie en van gecentraliseerde systemen? Geeft compost meer vrijheid dan kunstmest? En natuurgeneeskunde meer vrijheid dan die geneeskunde afhankelijk van pillen en doktoren? Ik krijg steeds meer bewondering voor die mensen daar in die door het westen verklaarde “onderontwikkelde landen”. Er zijn op deze aarde nog mensen die leven met echte zekerheden en kennis van een technologie die in ieder geval vrijheid geeft in tijden dat de centrale systemen het af laten weten. Technieken die we volgens mij ten onrechte primitief of onderontwikkeld genoemd hebben kunnen voor onze gezamenlijke toekomst misschien wel heel belangrijk worden.

Het lot van moeder aarde: indiaanse voorspellingen voor het komend millennium? Door: Sun Bear, met Wabun Wind, 1993 Uitgeverij Kosmos ISBN 9021520265

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in De Tuinliefhebber.

De beestentoren is een creatie van mij uit 1998.

De tekening en bouwbeschrijving zijn ook in 2011  te bestellen door 7 euro over te maken op giro 4280940 t.n.v. Projekt Aarde te Zutphen (vergeet niet je postadres te vermelden)

Deze menshoge toren is ontworpen voor de kleine stadstuin voor de huisvesting van egels, kikkers en padden, salamanders, solitaire bijen, vogels en wellicht vleermuisjes.

Leuk om met kinderen te bouwen.

Deze toren heeft een zonnig plekje nodig  dicht bij een voor egels bereikbare vijver.

Het is dus veel meer dan een insectenhotel!

en als we dan toch voor beesten ruimte maken in onze tuin dan  hangen we gelijk in een hoge boom of tegen de westgevel een zomerhuisvesting op voor vleermuizen . Zij helpen akelige muggen te bestrijden.

De boomgeest vleermuizenkast (eigen ontwerp)

Zie voor meer inspiratie mijn publikaties:

De Liefdestuin.

De gezondheidstuin.

en het boek: Tuinieren met gebruikte materialen. bij de boekhandel.

zie mijn innovaties en uitvindingen.

Bel gerust even: 0575-530394

of mail: carlier@daxis.nl

voor een kennismaking

Voor het veranderen van je tuin is het goed om tijdig plannen te maken.
Het is voor mij goed om de bestaande planten in het blad en bloei te zien.
Ik help je graag bij de start van je droomtuin!
Natuurrijk, eetbaar, bespeelbaar en boeiend in zomer en winter.
Hans Carlier Zutphen
carlier@daxis.nl

Balkontuinieren

Veel volkstuinders hebben bij hun huis de beschikking over een balkon. En omdat ze daar dagelijks zijn kunnen zij ook daar met hun groene vingers creatief bezig zijn.
Caroline, een moeder op de school waar ik als deeltijdconciërge actief ben, vroeg mij haar te helpen om dat balkon wat structuur te geven waardoor zij met meer plezier daar zou kunnen tuinieren. Veel geld was er niet, dus de uitdaging moest gezocht worden in het gebruik van materialen die niet gekocht hoefden te worden. Dat was als fervent hergebruiker natuurlijk koren op mijn molen.

De hoofdstructuur. Als “tuinmoeder” actief op onze school met een natuurlijke speelomgeving, kon Caroline makkelijk beschikken over wilgen takken. Daarmee hebben we een speelse vorm kunnen geven aan haar o zo rechthoekige balkon. De wilgenbogen hebben we met stevig ijzerdraad vastgezet aan het hek en aan wat stevige staande takken. Die vanboven weer met haken en ogen gekoppeld zijn aan het raamkozijn. Om te voorkomen dat de storm er mee aan de loop zou kunnen gaan.
Ze had al de nodige potten met planten, die we natuurlijk niet zomaar weg konden doen. Maar sommige potten waren eigenlijk te klein of van te zwaar materiaal. Ik zou liever rechthoekige bakken hebben gekozen van glasvezelcement, om zo maximale ruimte te kunnen benutten. Ze zijn ook minder in gewicht, wat telt bij het verplaatsen en het verversen van de grond als dat nodig zou zijn. We kunnen ons natuurlijk wel afvragen of we voedingstoffen via een natuurlijke kringloop in de potten kunnen houden, door bladresten terug te voeren in die potten. Dan moeten we natuurlijk wel wat regenwormen in de potten stoppen die de kringloop op gang kunnen houden.
Veiligheidsmaatregelen. Zware potten en bakken mogen eventuele acties van de brandweer niet in de weg staan. Sommige schotten tussen balkons moeten voor noodsituaties namelijk snel te verwijderen zijn.
Bovendien moeten we uitkijken dat we niet met de hele tuin na beneden storten. Doordat we de zware bakken op plekken zetten die niet voldoende draagkracht hebben. We zullen met een bouwtechnisch oog daar goed naar moeten kijken om ongelukken te voorkomen.
Veel wind veroorzaakt droogte
De planten hebben op een balkon minder beschutting dan op de begane grond. Daardoor zal een plant meer verdampen en dus meer water nodig hebben. Om te voorkomen dat we elke dag moeten gieten is het van belang voorzorgsmaatregelen te nemen. We kunnen zorgen voor beschutting tegen wind en te veel zon, door een scherm van riet of iets dergelijks tegen het balkonhek aan te bevestigen. Materiaal dat we natuurlijk stormvast zullen moeten bevestigen.
We kunnen de planten ook voorzien van aarde die veel vocht vast kan houden. Grond met veel organische stof. Zoals dat meestal in de commerciële potgrond ook wel aanwezig is. Compost, Cocopeat van Ecostyle of zwarte turf zoals dat in de potgrond meestal zit. Ik vroeg mij ook af of je restanten van steekschuim of oase onder in de pot of bak kan stoppen, waardoor extra water opgeslagen kan worden? Dat idee vraagt om uit te proberen! Verder zijn er in korrels in de handel die heel veel vocht kunnen vasthouden. Ze worden onder andere ook in maandverbandjes toegepast.
Om verdroging van grond tegen te gaan kunnen we de grond afdekken met bij voorbeeld steentjes, houtsnippers of iets anders dat de zon en wind weghoudt.

Uitvinding van de balkon-planten-tas.
Terwijl ik dit allemaal zit te schrijven krijg ik een lumineus idee. Ik ga een soort fietstassen naaien van synthetisch doek, ofwel slecht verteerbaar weefsel waarin je twee zakken potgrond van 10 liter kunt ophangen aan het balkonhek. Daarin ga ik allerlei planten zetten. Het voordeel is dan dat je niet van die gevaarlijke bakken hebt die naar beneden kunnen vallen. Bovendien hoef je de zakken potgrond alleen maar langs een lange zijkant open te snijden en aan de onderkant wat gaatjes voor ontwatering te maken en klaar is Kees. Je propt de zakken zo in de ‘fietstas’ en planten maar! En voila!

 balkon-planten-tas.

Ik zag pas ook in dat kader op internet iemand die tomaten had geplant in van die nylon of geweven plastic boodschappentassen. Die het voordeel hebben dat ze niet kapot kunnen vriezen en door hun hoekige vorm minder ruimte innemen. Bovendien kan je ze gemakkelijk opnemen voor het verversen van de grond. Jammer dat de meeste tassen schreeuwerige kleuren en teksten bevatten. Maar je kunt hem meestal binnenstebuiten doen. In ieder geval zijn ze niet duur. Je kunt zoiets natuurlijk ook van een of ander synthetisch doek maken, naar de maat die je nodig hebt.
Ook kwam ik ergens een “balkonkas” tegen. Niets anders dan een stevig stuk transparent plastic over de planten schuin tegen het balkonhek . De lap plastic was vervolgens om de railing getrokken en aan de binnenkant van het hek stormvrij vast gemaakt. Zo simpel kan het zijn! Heerlijk toch!

Beperkte ruimte vergt planning.
Verder moet je op je balkon natuurlijk lekker kunnen zitten. Er zou een hangmat kunnen hangen. Je kinderen zouden een schommel willen hebben en de was moet er drogen . De combinatie van al die activiteiten vergt planning. Wellicht is er het een en ander te combineren? Bijvoorbeeld een hangmat als een stoel of schommel? Ik wens Caroline en ook anderen in ieder geval veel balkon-tuin-plezier !

Hans Carlier, Tuinen van Overvloed, Zutphen

Water boeit .Heerlijk om een vijvertje te hebben. Ook op je balkon!

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in De Tuinliefhebber.

Je kunt ons inhuren voor de inrichting van je eigen balkontuin (regio zutphen)

carlier@daxis.nl

Begin met vruchtbomen en vruchtstruiken.
Met bessenstruiken kan je heggen maken. Bij gebrek aan ruimte kan je verschillende smaken bijelkaar zetten als struikboeket.

Kies stelselmatig voor eetbare planten
Keukenkruiden, eetbare wilde planten en eetbare bloemen..
Kies voor groenten die geen krop of kool vormen maar die je per blad kunt oogsten.

Recycle het plantaardig afval van je huis via compostbak of versnippering tussen de planten.
Vraag in je buurt om konijnen en kippenmest. Pas op dat je niet te veel bemest!

Gebruik al het regenwater dat op je huis, balkon, terras of paden valt.
Sla voorraden op voor droge tijden.
Voorkom verdamping dek de bodem af met blad of houtsnippers.

Verwijder beton, meng zand met compost en plaats pergola's

Haal bestrating weg waar die niet nodig is.
Verleg paden zo mogelijk naar schaduwrijke delen van je tuin,
zodat maximaal gebruik van de zonnige kant kan worden gemaakt.
Voor de bereikbaarheid is soms een centraal pad of rondweg interessant.
Maak paden minimaal 80cm breed. Kruiwagen!
Houtsnipperpaden verteren snel.

Zand kan je hergebruiken als bodembedekking.
Zand kun je weer vruchtbaar maken door het te mengen met compost.

Op balkon of beton kan je tuinieren in bakken en hoge kratten of kuipen en tonnen.
Maar zorg dat het water onderuit kan lopen.
Besef dat plantenbakken zwaar zijn en voorkom dat dak of balkon instorten.

Laat muren begroeien.
Help planten hogerop langs takken, bamboestokken, trellis, gaas of staalmat.
Bouw pergola’s van gifvrij hout of van ijzer of span kabels of waslijn met kabel tussen muren.

Laat dieren je helpen. kikkers, padden,salamanders, vogels en egels eten slakjes enz..
Graaf vijvertjes, zorg voor nestgelegenheid, laat wat over voor de dieren.
Als je groen versnippert op de grond, voedt je de regenwormen die de bodem voor jou los houden.

Plant liefst alles door elkaar en voorkom zo plagen.
Zaai en plant elke 14 dagen een beetje voor een oogst door het jaar heen.

Maak van je eetbare tuin iets moois.
Roodbladige groentes trekken minder de aandacht van het koolwitje.

Maak leuke combinaties:
Over de schommel kunnen doornloze bramen geleid worden.
Rond een zandbak kan een hek staan voor klimmende bonen en erwten en frambozen.

Overgeschoten boerenkool geeft in het voorjaar prachtige gele bloemen.

Met spiegels kan je extra zonlicht naar donkere plekken brengen..

Ik adviseer je graag. Ook per internet. Hans Carlier

Lees ook: De Eetbare Siertuin. Uitgeverij Roodbont Zutphen.

Site: www.permacultuurnederland.nl

sluit je aan bij je lokale “Transition town” groep.

TIPS

Permacultuur is denken en doen tegelijk. Je wisselt het maken van een totaalplan met wensen en mogelijkheden af met gewoon ergens beginnen, en al doende leren.

++ Begin met kijken. Waar is zon, waar is schaduw; waar is het droog, waar vochtig; waar is rust, waar is het druk in de tuin?

++ Bedenk dat je de tuin het meest vanuit het huis zult bekijken. Hou daar rekening mee bij het plaatsen van vogelkastjes of beestentoren.

++ kies elementen in je tuin met minstens drie functies. Met eetbare of medicinale planten gaat dat bijna vanzelf. Een boom geeft schoonheid, vruchten, schaduw, ondersteuning.

++ Plaats elementen die iets met elkaar kunnen bij elkaar. Bijv.: tuinpad – schommel – rekstok – hangmat – rozenpoortje.

++ Plaats de elementen waar je elke dag bij moet zijn of overzicht over moet houden dichtbij huis. Bijvoorbeeld: terras – zandbak – keukenkruiden. De vuistregel bij permacultuur is: dichter bij huis meer cultuur, verderop meer vrije natuur.

++ Geef energieplekken speciale aandacht.

++ Haal waar je niet hoeft te lopen de betegeling weg. Bijvoorbeeld onder de zitbank kunnen best kruipende planten groeien.

++ Kies nuttige en mooie planten en bomen zodat je elk seizoen wat te oogsten hebt, zoals een kersenboom en een hazelaar.

++ Maak gebruik van hoogte en diepte. Droge zonnige plekken en schaduwrijke vochtige plekken bieden een rijke variatie aan planten en dieren .

In die zelfde tijd was ik bezig met een tuinontwerp voor Rietje Rovers. Die tuin is kort, loopt naar beneden en had volgens mij behoefte aan een spiegel achter in de tuin met daaromheen een rozenboog. Daarbij kwam de ingeving van een kring van 8 boomstobben voor die spiegel te plaatsen. Het moesten er ook zeker 8 zijn. Vraag me niet waarom.

Toen ik er mee bezig was in de tuin, besefte ik dat die cirkel door de spiegel heen en lemniscaat vormde!

Ik verwonder mij dat mensen tuinen maken waarin je , tot in de lengte van dagen, elke week het gras moet maaien en waarin bovendien geen wilde planten geduld  worden.  Tuinen met hagen van beuken die eigenlijk 30-40m hoog zouden willen groeien en die ze als bonzay klein moeten houden.

Vaak nog om elk perkje buxusheggetjes die eigenlijk een hoftuinman nodig hebben om bij te houden en bolbomen zoals mijn kleinkind ze zou tekenen. Eveneens bomen die eigenlijk gigagroot zouden willen worden en elk jaar zo ver teruggesnoeid moeten worden, dat we eigenlijk lang tegen een kale  knot aan zitten te kijken.

Bovendien hebben we een hoeveelheid blad en snoeiafval, wat een extra rit naar een stort beslist  noodzakelijk maakt. Want als we het blad op het dure grint of steenslag laten liggen, groeit er in no time allerlei ongewenste kruiden.

Kortom zo’n tuin wordt nooit zelfstandig . Laat staan dat je een tuin krijgt waar je echt van kunt genieten.

Is het een fijn gevoel de natuur naar je hand te zetten, klein te houden, kaal te maken en een monocultuur van gras kost wat kost in stand te houden? Is dat genieten? Zijn we bang voor natuur?

Zijn we eigenlijk bang onze tuin ooit vrij te laten? Dat lijkt deel van onze Nederlandse cultuur. Je ziet het zelfde  gebeuren in de gangbare land- en tuinbouw.

Volgens mij moeten we de natuur serieus nemen en daarbij te rade gaan, als we  een tuin willen hebben die we ooit met een gerust hart los kunnen laten. We zullen ecosystemen op kunnen zetten die steeds onafhankelijker worden.

Daar ben ik naar op zoek. Ga je met me mee?

Ik beloof je een boeiende ontdekkingstocht!

 Hans Carlier, Zutphen juli 2010.

Na het verslinden van de 5 boeken over Anastasia van Vladimir Megre, ben ik er achter gekomen dat ik al jaren die beweging volg. Met de natuur mee en er niet tegenin. Ik schrijf al jaren voor volkstuinders, Ik laat mij inspireren door de permacultuur en in mijn tuinen van overvloed zoek ik een natuurverbonden moes- en speeltuin. Ik kan jullie die boeken warm aanbevelen. November 2009 Hans.

Ik zie uit naar de vertaling van de 3 of 4 overige delen. Zie:

www.revendellvillage.org

http://picasaweb.google.com/hanscarlier1948/TuinenVanOvervloedProjektAardeVoorAdviesOntwerpEnAanlegZutphen0575530394#

die je kunt zien op

Die Tuinen van Overvloed http://picasaweb.google.com/hanscarlier1948/TuinenVanOvervloedProjektAardeVoorAdviesOntwerpEnAanlegZutphen0575530394ijn evormen de tegenpool van de minimalistische tuinen. Die minimalistiche tuinen moet ik soms reanimeren. Ik breng  het leven weer terug in die binnenplaatsen. We willen immers kinderen die interesse hebben in de natuur en geen Jantjes of Jannekes beton!

Hergebruik/Recycling

Lees ook ons boek:” Tuinieren met gebruikte materialen”; over creatief hergebruik in de tuin. Uitgeverij Roodbont Zutphen. Een boek vol ideeen om zonder veel kosten een tuin opnieuw interichten met de stenen, het hout, de takken, het zand of het grint en alles wat je zoal in een oude tegen komt.

Een boek met 150 fotoos en talloze voorbeelden om een tuin zelf aantepakken. Dit boek koopt u bij de boekhandel voor 10,-.

en je bespaart honderden euros

Vaak wordt ik gevraagd een ontwerp te maken op basis van de wensen van alle bewoners, ook de dieren. De werkplanning en een schatting van de kosten zijn ook mijn werk.

Daarna is het voor de mensen duidelijk welk werk ze zelf aan willen pakken en welke moeilijkere zaken zij door mij willen laten doen. Ik denk dan aan het maken van een vijver, pergola, of plan om de beplanting boeiend te maken. Dat vergt ervaring.

De titel ”Tuinen van Overvloed” hoort ook bij een boek over Permacultuur ideëen voor een duurzame maatschappij. Geschreven door Fransje de Waard. Met de in haar boek vermelde ecologische principes heb ik mijn tuinideeen ontwikkeld.

Ideeen die goed toepasbaar zijn in de stadstuin in het bijzonder. Maar uiteraard ook voor mensen met grotere tuinen of landgoederen.

Soms zijn mensen op een punt aangeland dat zij hun tuin aan moeten passen aan hun leeftijd. Minder werk of aangepast aan een handicap. Ook dat kunt u bij mij vinden.

Verder heb ik ervaring met schooltuinen: natuurrijk en bespeelbaar.

Daarvoor raad ik u aan een bijzonder boek te lezen van vrienden van mij: ”Vrij Spel Voor Natuur En Kinderen”, door Willy Leufgen en Marianne van Lier. Uitgeverij Jan van Arkel.

Neem kontakt met mij op . Over de prijs van mijn werk worden we het wel eens.

Ik wordt een dagje ouder (62),en ik blijf het fijn vinden leuke mensen met de natuur te verbinden.

Tot binnenkort:  Hans Carlier

carlier@daxis.nl  0575-530394 Zutphen

Ik werk o.a. samen met Caroline Korte , ecologisch hovenier (met wereldervaring) in Zutphen  www.tuinzorgzutphen.nl

Blog van mijn broer Jan:  http://alfaabet35.wordpress.com